Shpenzimet për përfitimet familjare luajnë një rol kyç në mbrojtjen e buxheteve familjare, parandalimin e varfërisë së fëmijëve dhe stimulimin e lindshmërisë. Ato janë gjithashtu një instrument i rëndësishëm për të luftuar tkurrjen e popullsisë dhe për të promovuar përfshirjen sociale.

Një krahasim i nivelit të shpenzimeve europiane tregon diferenca të mëdha: vendet e Bashkimit Europian shpenzuan mesatarisht 830 euro për frymë në vitin 2022, ndërsa Shqipëria rezulton me vetëm 48 euro për frymë, duke e vendosur vendin në fund të listës europiane.

Tendenca e rritjes së përfitimeve familjare gjatë dekadës 2012–2022 ka qenë e dukshme në shumicën e vendeve, ku Polonia shënoi +320% rritje, Letonia +245%, Rumani +227% dhe Lituania +198%. Në vlerë absolute, rritjet më të mëdha u regjistruan në Islandë (+980 euro), Luksemburg (+819 euro) dhe Gjermani (+558 euro).

Polonia ka ndërmarrë një nismë të re pronataliste në fund të vitit 2025: për prindërit me të paktën dy fëmijë aplikohet zero tatim mbi të ardhurat, duke sjellë kursime mesatare rreth 300 euro në muaj për familjet. Ky shembull tregon se politika familjare mund të transformojë ndjeshëm buxhetin dhe vendimet e familjeve për lindje.

Debati në Shqipëri sapo ka nisur, duke vënë në pah nevojën për një strategji afatgjatë, të integruar dhe financiarisht të qëndrueshme për mbështetjen e familjeve. Masat aktuale, si bonusi i bebes dhe lehtësimet tatimore simbolike, janë të pamjaftueshme për të ndaluar tkurrjen demografike.

Ekspertët sugjerojnë që politika familjare shqiptare të marrë një qasje gjithëpërfshirëse, që përfshin përfitime të qëndrueshme financiare, zbritje tatimore të konsiderueshme dhe nisma për të mbështetur rritjen e lindshmërisë.