“Unë jam asistenti juaj virtual. Mirë se vini!”
Ky mesazh po shfaqet gjithnjë e më shpesh në faqet zyrtare të institucioneve dhe bankave në vendet e Ballkanit Perëndimor. Në vend që qytetarëve t’u përgjigjen punonjësit, këtë detyrë po e kryejnë chatbotët dhe asistentët virtualë të bazuar në inteligjencën artificiale.
Megjithatë, përdorimi i këtyre teknologjive ende nuk është i rregulluar me ligj në shumicën e vendeve të rajonit. Sipas një analize të Radios Evropa e Lirë, Bosnja dhe Hercegovina, Kosova, Mali i Zi dhe Serbia ndodhen në faza të ndryshme të përdorimit të inteligjencës artificiale në administratën publike.
Shumica e institucioneve nuk kanë rregulla të qarta që përcaktojnë nëse punonjësit mund të përdorin mjete si ChatGPT, Copilot ose Gemini gjatë punës së përditshme. Po ashtu, në shumë raste nuk ekziston një sistem që monitoron se si dhe sa përdoren këto platforma.
Disa institucione pranojnë se inteligjenca artificiale përdoret për hartimin e dokumenteve, përkthime, korrigjime tekstesh, analiza të të dhënave dhe detyra të tjera administrative. Të tjera thonë se nuk e përdorin fare. Ekspertët paralajmërojnë se sfida më e madhe mbetet mbrojtja e të dhënave personale dhe siguria e informacionit. Ata këshillojnë që në platformat e inteligjencës artificiale të mos ngarkohen dokumente zyrtare ose informacione konfidenciale.
Ndërkohë, Bashkimi Evropian ka nisur zbatimin e Aktit për Inteligjencën Artificiale (AI Act), ndërsa vendet e Ballkanit Perëndimor po punojnë për të përshtatur ligjet dhe politikat e tyre me standardet evropiane. Kosova ka përfshirë inteligjencën artificiale në strategjinë e saj për digjitalizimin e shërbimeve publike dhe po teston projekte të reja në platformën e-Kosova dhe në Administratën Tatimore.
Mali i Zi po përgatit një strategji kombëtare për zhvillimin e inteligjencës artificiale, ndërsa Serbia tashmë ka vendosur chatbotë në disa institucione publike për t’u ofruar qytetarëve shërbime më të shpejta. Megjithatë, ekspertët theksojnë se inteligjenca artificiale duhet të mbetet një mjet ndihmës dhe jo zëvendësues i njeriut. Ata kujtojnë se përgjegjësia për çdo vendim ose dokument të krijuar me ndihmën e inteligjencës artificiale mbetet gjithmonë te personi që e përdor.
