Në rubrikën “Rrëfe historinë tënde”, në Podcast me Jonën, Geri Trebicka ndan përvojën e tij me bullizmin nga një mësuese në fëmijëri, pasojat që la tek ai dhe mesazhin që sot dëshiron t’u përcjellë fëmijëve dhe prindërve.
Bullizmi mund të nisë me një fjalë, një tallje apo një gjest përçmues, por pasojat e tij mund të zgjasin shumë më tepër sesa vetë momenti. Sidomos kur vjen nga një person të cilit i beson dhe që duhet të të mbrojë. Për Gerit Trebickën, kjo përvojë nisi në moshën 11–12 vjeç, në bankat e shkollës fillore, dhe personi që e bullizonte nuk ishte një bashkëmoshatar, por vetë mësuesja e tij.
Në një bisedë të hapur me Jonën, në rubrikën “Rrëfe historinë tënde” të Podcast me Jonën, Geri rikthehet te një periudhë e vështirë e fëmijërisë, për të treguar se si bullizmi mund të ndikojë në vetëbesimin e një fëmije, në marrëdhëniet e tij me të tjerët dhe në mënyrën se si e sheh veten.
Kur personi që duhet të të mbrojë, bëhet burim i dhimbjes
Geri tregon se bullizmi nisi kur ishte rreth 11–12 vjeç dhe zgjati rreth gjashtë muaj, pothuajse çdo ditë. Mësuesja e tij nuk e kishte vetëm atë në shënjestër, por edhe tre shokë të tjerë të klasës.
Ai kujton se ishte një fëmijë i urtë, që nuk reagonte lehtë, dhe se kjo mund ta ketë bërë më të pambrojtur përballë sjelljes së saj. Përveç dhunës verbale dhe fizike, mësuesja e vinte në siklet edhe për shkak të një problemi me frymëmarrjen, që e detyronte të mbante gojën hapur për të marrë frymë.
Për një fëmijë, që në atë moshë përpiqet të kuptojë veten dhe botën që e rrethon, këto përvoja ishin të vështira për t’u përballuar.
“Nuk e kuptoja pse vinte ajo këto sjellje”, kujton Geri, duke shpjeguar se ndihej keq jo vetëm nga mënyra se si trajtohej, por edhe sepse gjithçka ndodhte përpara klasës.
Ndërkohë, shokët e tjerë shpesh mbeteshin të shtangur, pa ditur si të reagonin.
Kur fëmija nuk arrin të tregojë atë që po përjeton
Një nga momentet më të vështira të historisë së Gerit ishte fakti se ai nuk arriti ta shpjegonte plotësisht atë që po i ndodhte.
Edhe pse përpiqej t’u tregonte prindërve, ata e kishin të vështirë ta kuptonin plotësisht situatën. Geri ishte një fëmijë që lexonte shumë dhe kishte një imagjinatë të zhvilluar, ndaj fillimisht prindërit menduan se disa prej rrëfimeve të tij mund të ndikonin nga bota e fantazisë.
Situata ndryshoi kur një kushërirë e tij, e cila ishte në të njëjtën shkollë, pa një nga episodet e dhunës. Dëshmia e saj i ndihmoi prindërit ta kuptonin më qartë atë që po ndodhte.
Ata u përpoqën të kërkonin shpjegime nga mësuesja dhe drejtuesit e shkollës, por, sipas Gerit, mësuesja i mohoi akuzat, ndërsa nga drejtoria nuk pati reagimin që ai dhe familja e tij prisnin.
Geri thekson se problemet personale të një mësuesi nuk mund të justifikojnë kurrë keqtrajtimin e fëmijëve.
Një fëmijë nuk duhet të mbajë mbi supe peshën e problemeve të të rriturve.
Pasojat që nuk duken gjithmonë
Bullizmi nuk përfundon domosdoshmërisht kur ndalet sjellja që e shkakton. Ndonjëherë, ai vazhdon të jetojë brenda fëmijës, duke ndikuar në mënyrën se si sillet dhe ndërvepron me të tjerët.
Geri tregon se pas kësaj përvoje u mbyll më shumë në vetvete, u bë edhe më i ndrojtur dhe filloi të kishte vështirësi në krijimin e marrëdhënieve shoqërore.
Edhe situatat që për fëmijët e tjerë mund të dukeshin krejt të zakonshme, si ngritja në dërrasën e zezë për t’u përgjigjur, për të mund të ktheheshin në momente ankthi. Edhe kur e dinte përgjigjen, pasiguria e bllokonte dhe e bënte të hezitonte të fliste.
Ai u largua nga ajo shkollë pas rreth gjashtë muajsh dhe nisi një kapitull të ri në një mjedis tjetër.
Këtë herë, përvoja ishte ndryshe.
Geri kujton me mirënjohje mësuesit e shkollës “Drita e Diturisë”, të cilët e mbështetën dhe e ndihmuan të rifitonte besimin. Mes tyre përmend Adelën, një mësuese që, edhe pse nuk i jepte drejtpërdrejt mësim, i qëndroi pranë dhe e ndihmoi në një periudhë të vështirë.
Kjo përvojë i tregoi se shkolla mund të jetë jo vetëm vendi ku një fëmijë lëndohet, por edhe vendi ku ai gjen mbështetje dhe fillon të shërohet.
Pse vendosi ta tregojë historinë pas kaq shumë vitesh?
Për një kohë të gjatë, Geri nuk e kishte ndarë publikisht historinë e tij. Vetëm në vitin 2024 vendosi të fliste për herë të parë në një televizion, pasi një mik e nxiti të aplikonte në një format që synonte të ndante histori personale dhe të motivonte të tjerët.
Rrëfimi i tij i dha mundësinë ta shihte përvojën nga një këndvështrim tjetër. Një ndihmë të rëndësishme në këtë proces i dha edhe libri “Kundër bullizmit: Elementet e kriminologjisë sociale”, nga profesori Mariglen Tomorri, një manual praktik për profesionistët dhe prindërit.
Geri tregon se libri e ndihmoi të kuptonte më mirë atë që kishte përjetuar si fëmijë, si dhe rëndësinë e njohjes së shenjave të bullizmit dhe reagimit ndaj tij.
Sot, ai dëshiron të vazhdojë të flasë për këtë temë, jo për të rikthyer dhimbjen, por për të ndihmuar ata që po kalojnë të njëjtën përvojë.
Familja dhe shkolla: dy shtylla të rëndësishme
Gjatë bisedës me Jonën, Geri ndalet te përgjegjësia që kanë prindërit dhe shkolla në parandalimin e bullizmit.
Sipas tij, familja duhet të jetë vendi ku fëmija ndihet i sigurt për të treguar gjithçka që po përjeton, pa pasur frikë se do të gjykohet apo nuk do të besohet.
Ai u bën thirrje prindërve të vërejnë ndryshimet në sjelljen e fëmijëve të tyre. Nëse një fëmijë që dikur ishte i shoqërueshëm, i gëzuar dhe aktiv fillon të izolohet, të tërhiqet nga të tjerët apo të humbasë vetëbesimin, këto ndryshime meritojnë vëmendje dhe një bisedë të sinqertë.
Ai thekson gjithashtu se bullizmi nuk duhet ngatërruar me një shaka të zakonshme apo me një ofendim të vetëm. Është e rëndësishme të kuptohet konteksti, përsëritja e sjelljes dhe ndikimi që ajo ka te fëmija.
Por përgjegjësia nuk përfundon te prindërit. Edhe shkollat duhet të ndërhyjnë, të krijojnë mjedise të sigurta dhe të mos i mbyllin sytë përballë sjelljeve që dëmtojnë nxënësit.
Të mbrosh një fëmijë do të thotë ta dëgjosh, ta besosh dhe të veprosh kur ai ka nevojë për ndihmë.
Çfarë do t’i thoshte sot vetes 12-vjeçare?
Kur Jona e pyet se çfarë do t’i thoshte vetes në moshën 12-vjeçare, Geri ka një përgjigje të qartë: do ta nxiste të hapej më shumë me familjen dhe të mos e shihte veten si fajtor për atë që po përjetonte.
Ai kujton edhe fjalët e një mikeje të mirë, e cila i kishte lënë një mesazh që vazhdon ta mbajë me vete:
“Edhe pas një dite që ka shtrëngata, shi, rrufe e të gjitha, një ditë do të dalë dielli. Do të vijë dita me diell prapë.”
Një fjali e thjeshtë, por me një kuptim të madh për këdo që është ndier i vetëm, i përjashtuar apo i lënduar.
Ajo që Geri dëshiron t’u thotë fëmijëve që përballen me bullizmin është të mos e fajësojnë veten dhe të kërkojnë mbështetje. Ndërsa prindërve u kërkon të kenë më shumë besim te fëmijët e tyre dhe të mos i shpërfillin ndryshimet që vërejnë në sjelljen e tyre.
Po sikur fëmija ynë të jetë ai që bullizon?
Një nga mesazhet më të rëndësishme të bisedës lidhet me një pyetje që çdo prind duhet t’ia bëjë vetes: si do të reagonim nëse fëmija ynë nuk do të ishte viktimë e bullizmit, por ai që e ushtron atë?
Geri është i qartë: nëse fëmija i tij do të bullizonte një tjetër, ai do të përballej seriozisht me këtë sjellje.
Ai thekson se dashuria për fëmijën nuk duhet të na pengojë të dallojmë gabimet e tij dhe ta mësojmë të marrë përgjegjësi për veprimet e veta.
“Ti je si gjithë të tjerët. Nuk ke asgjë që të të bëjë të mendosh se je më i fortë se dikush tjetër apo më i rëndësishëm”, është mesazhi që do të dëshironte t’i përcillte fëmijës së tij.
Sepse edukimi nuk ka të bëjë vetëm me mbrojtjen e fëmijëve tanë, por edhe me mësimin e respektit për të tjerët.
Një histori personale që mund të ndihmojë të tjerët
Sot, Geri Trebicka dëshiron që përvoja e tij të shërbejë si mbështetje për fëmijët dhe të rinjtë që po përballen me bullizmin, por edhe për ata që e kanë përjetuar në të kaluarën dhe ende mbartin pasojat e tij.
Përmes pjesëmarrjes në projekte mediatike dhe rrëfimeve si ky në Podcast me Jonën, ai shpreson të kontribuojë në ndërgjegjësimin e shoqërisë dhe të nxisë një reagim më të përgjegjshëm nga familjet dhe shkollat.
Historia e tij na kujton se një fëmijë mund të mos ketë gjithmonë fjalët për të shpjeguar dhimbjen, mund të mos dijë kujt t’i drejtohet dhe mund të mos ketë guximin të kërkojë ndihmë. Prandaj, përgjegjësia jonë si të rritur është të jemi të vëmendshëm, të dëgjojmë dhe të mos e lëmë asnjë fëmijë të përballet i vetëm me atë që po përjeton.
Sepse asnjë fëmijë nuk duhet të ndihet i pavlerë në një vend ku duhet të mësojë, të rritet dhe të ndihet i sigurt.
“Rrëfe historinë tënde” është rubrika e Podcast me Jonën që sjell rrëfime personale, përvoja jetësore dhe mesazhe që mund të frymëzojnë e të ndihmojnë të tjerët.